Monopoly eski oyun sanıyorsanız sizi şöyle alalım: 1700 yıllık masa oyunu bulundu

Gelin sizi yaklaşık 1.700 yıl önce eski Romalılar tarafından oynanan masa oyunlarından biriyle tanıştıralım: ‘Ludus Latrunculorum’. 

Ve bu oyunun bir versiyonu Norveç’teki bir mezar höyüğünde ortaya çıkarıldı.

Oyun bizim bugün kullandığımız küçük küp zarlardan daha çok yazma gereçlerine benzeyen uzun zarlar dahil olmak üzere toplam 19 oyun parçasını içeriyor. Bu ‘brigand(haydutluk) oyunu’ satranç, dama veya tavla benzeri, askeri taktikler ile oyuncuları birbirne karşı meydan okumalara iten bir oyun olarak tasarlanmış gözüküyor.

rom game 2

Batı Norveç’teki Ytre Fosse bölgesi, Demir Çağı’nın başlangıcından (MS 300 civarı)  itibaren  ‘Nordvegen’ veya ‘kuzey yolu’ olarak bilinen önemli bir deniz yolunun hemen yanındadır. Bazı akademisyenler bunun bir zamanlar çok önemli bir bölge olduğunu düşünüyor, hatta Norveç’in adını bundan alması bile mümkün.

Arkeologların İskandinavya’da böyle büyük ve görece kompleks tasarlamış bir oyun  setiyle karşılaşmaları çok nadirdir ve maalesef ki oyun tahtası hala bulunamamış. Fakat oyun bize o dönemde belirli bir statüye ait grubun sosyalleşmesi için populer bir hobi olduğunu gösteriyor.

Arkeologlara göre, oyun parçalarının bulunduğu mezar höyüğü büyük olasılıkla önemli bir statüye sahip birine aitti. Çömlek, kemik, bronz bir iğne ve yanmış cam dahil olmak üzere diğer topraklanmamış nesneler bu fikri desteklemektedir. Arsa, kayalarla çevrili yanmış zeminin merkezi bir bölümünü içeriyordu.

Norveç’teki Bergen Üniversitesi Müzesi’nden tarihçi Morten Ramstad, Norveç kamu yayıncısı NRK’ya verdiği demeçte, “Bunlar Roma İmparatorluğu ile temas kurduklarını ifade eden nesnelerdir.” “Böyle oyunlar oynayan insanlar yerel aristokrasi ya da üst sınıftı. Oyun stratejik düşünmek için zamana, kazançlara ve yeteneğe sahip olduğunuzu gösterir.”

Araştırmacılar, kurtarılan oyun parçalarının kemikten yapılmış olduğunu ve nispeten iyi korunduğunu söylüyor. Uzun zarda, sıfır, üç, dört ve beş sayılarını temsil eden küçük daireleri görmek mümkün.

İnsanlığın geçmişine büyüleyici bir bakış ve tarihçilere Norveç kültürünün nasıl geliştiği hakkında daha fazla bilgi verebilecek bir bulgu. Oyunun, Viking masa oyunu “hnefataf”in (veya “kralın masasının”) öncüsü olabileceği düşünülüyor.

Bu oyunla ilgili parçalar Kuzeydoğu İngiltere kıyılarındaki küçük bir ada olan Lindisfarne’de kısa süre önce keşfedildi. Ludus latrunculorum’da olduğu gibi, ilgili stratejik oyun satranç ile karşılaştırılabilir.

Şu anda parçaların ustalıkla korunması için çalışııyor ve araştırmacılar  daha sonrasında bir müzede sergilenebileceğini umuyorlar.

Tarihçi Ramstad’ın NRK’ye verdiği demeçte, “Neredeyse iki bin yaşında bir oyun bulmak inanılmaz derecede etkileyici.” Diyerek ekliyor “Bize o zaman insanların bizden çok farklı olmadığını söylüyor.”  Biz de tarihçinin bu görüşüne katılmıyor değiliz. Sonuçta bizler de günümüz dünyasında vakit geçirmek ve eğlenmek için çeşitli masa oyunları ve teknolojik oyunlarla ilgilenirken , geçmiş dönem insanlarının da bizimle aynı etkinlikleri yapıyor olmaları aslında aradan geçen yüz yıllara rağmen bazı yönlerden hiç de farklılaşmadığımızı gözler önüne seriyor.

rom game 3

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir