Köpeklerin kokuyla saptayabileceği 7 olağandışı şey

Hepimizin bildiği üzere köpeklerin olağanüstü bir koku alma duyusu vardır. Bizimkilerden en az 10.000 kat daha güçlü. İnsanlar 6 milyon koku alma reseptörüne sahipken, köpeklerde reseptör sayısı 300 milyona kadar çıkmaktadır. Filmlerden ve haberlerden gödüğümüz üzere bombaları koku ile tespit etmek için eğitilmiş köpekler bizim için pek de sıra dışı değil. Fakat yazının devamında virüslerden verimli ineklere pek çok nesneyi tespit etmek içi eğitildiklerini görecekseniz. İşte şaşırtıcı derecede hassas koku avcıları olan köpeklere koklamaları için öğretilen yedi olağandışı eşya.

Koronavirüs

koronavirüs covid-19

Virüslerin belirli kokuları vardır ve bilim adamları köpeklerin onları tespit edebileceğini keşfettiler. Köpekler, örneğin ishal, uçuk ve influenzaya neden olan üç tür sığır virüsünü ayırt edebilmiştir. Şimdi köpeklere insanları etkileyen virüslerin kokusu öğretiliyor. Pennsylvania Üniversitesi Çalışan Köpek Merkezi Direktörü Cindy Otto, sekiz Labrador köpeğini COVID-19’dan sorumlu koronavirüs olan SARS-CoV-2’yi koklamak için eğitiyor. Pilot çalışma işe yararsa, köpek gözetim ekipleri havaalanlarındaki yolcuları, hastanelerdeki hastaları veya konferanslara katılanları taramaya yardımcı olabilir.

Sıtmayı tespit etmek için zaten eğitilmiş olan köpekler, Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’nda benzer bir teste tabi tutulmaktadır. Covid-19 eğitim aşamasında olan köpekler için eğer her şey yolunda giderse İngiltere hükümeti havaalanlarına yurtdışından gelen yolcuları taramak için altı adet köpek dağıtmayı umuyor.

 

Bronz çağ insan kalıntıları

bronz çağı insan kalıntıları

Kadavra köpekleri veya insan tespit köpekleri, onlarca yıllık soğuk vakalarda ayrışan kalıntıların kokusunu algılayabilir. Ancak köpeklerin burunları binlerce yıl geçmişten gelen kokuları izleyebilir mi? 2015 yılında Hırvat arkeolog Vedrana Glavaš ve köpek eğitmeni Andrea Pintar, Glavaš’ın 3000 yıllık bir tepe kalesinin ve nekropolünün bazı bölümlerini keşfettiği Hırvatistan’da köpekleri test etmeye karar verdi. Arkeolojik Yöntem ve Teori Dergisi’ndeki 2018 çalışmalarına göre, kadavra köpekleri mezar sandıkları ve insan parmak ve ayak parmağı kemikleri olan mezarlar buldu. Arkeolog Glavaš, bölgenin kayalık, gözenekli karstik manzarasının bu molekülleri iyi bir şekilde koruduğuna, belki de düz topraktan daha iyi olduğunu belirtiyor.

 

Verimli inekler

verimli inek süt

Bir ineğin ne zaman doğurgan olduğunu bilmek, süt hayvancılığı  için önemlidir. Böylece suni tohumlama için en uygun zamanı seçebilirler. Çiftleşme dönemine özgü kokuları tanımlamak için eğitilmiş köpekler bu amaç için çiftçilere iyi bir rehber olabilir. Köpekler bu tür kokuları vajinal sıvı, süt, idrar veya kan örneklerinden toplam yüzde 80’den fazla oranda alabilir. 2013 yılında yapılan bir çalışmada, sekizine daha önce narkotik veya kanseri tespit etmek üzere eğitilmiş 13 köpeğe, inek tükürüğündeki çiftleşme dönemine özgü kokuları tespit etmesi öğretildi. Örneklerin yaklaşık yüzde 60’ında bu hormonların kokularını saptayabildiler.

 

Canlı bombalar

canlı bomba köpek

Onları göremesek de, hepimiz havaya geçen termal ısı dalgalarının insan vücudunun etrafanı sardığını biliyoruz. Ve köpekler onları patlayıcı izlerini tespit etmek için eğitildi. Auburn Üniversitesi Köpek Performans Bilimleri programında araştırmacılar, insan ısı dalgalarındaki koku parçacıklarını takip ederek büyük konserler ve havaalanları da dahil olmak üzere kalabalıklarda vücuda takılan patlayıcıları tespit etmeyi öğrettiler. Vapor Wake olarak adlandırılan bu patentli yöntem, köpekleri kolluk kuvvetleri ve toplu taşıma kuruluşları için eğitmek için kullanılmıştır.

 

İşgalci yılanlar

istilacı yılanlar

Auburn Üniversitesi’nin tespit köpekleri, Florida’nın Everglades Ulusal Parkı’nda sürünen Burma pitonlarını koklamak için eğitildi. İstilacı bir tür olan binlerce piton, uzun otların içinde saklanıyor ve yerli memeliler ve kuşlar üzerinde avlanıyorlar. 2010 yılında Ivy ve Jake adlı iki köpek parkta 19 yılan buldu ve 2017’de Floyd ve Vito adlı köpekler Florida Keys’teki North Key Largo’da beş piton kokladı. Piton koklayan yavrular, Auburn’un Eko Köpekleri programının bir parçası olarak eğitildi.

 

Tahta kurusu

tahta kurusu

Tahta kuruları evleri istila ettiğinde, ahşap eşyaların aralarındaki boşluklar veya minik çatlaklara saklanırlar ve onlardan kurtulmak çok zor olabilir. Bunun bir nedeni, görülmeleri zor olmalarıdır, ancak koku ile avlanan köpekler bu konuda da eğitiliyor. 2008 yılında, Florida Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, köpeklerin yatak böceklerinin ve yumurtalarının kokusunu yüzde 97,5 hassasiyetle diğer böceklerden ayırt etmek için eğitti. Köpekler canlı tahta kuruları ve ölü tahta kuruları, derileri ve dışkıları arasındaki farkı koklayarak kolayca anlayabildiler. Ancak gerçek dünyada, tahta kuruları tespit eden köpekler bazen ortada hiç bir böcek yokken onları varmış gibi algılayabiliyorlar ve bu durum tüketicilerin zamanını ve parasını boşa harcarlar.

 

Kanser

kanser hücresi

2013 yılında, 75 yaşında bir adam, köpeği adamın kulağının arkasındaki küçük bir lezyonu sürekli yaladığı için doktora görünmeye karar verdi. Lezyonun bir melanom olduğu ortaya çıktı ve bu durum bir köpeğin insan vücudunda kanserli algılayarak o alana dikkat çekmeye çalıştığı ilk vaka değildir. Farklı kanser türlerinin kendine özgü koku imzaları vardır. Bazı araştırmacılar, potansiyel olarak görünür bir tümör oluşmadan önce kanseri bu uyaranlar ile tespit etmenin daha erken aşamalarda kanseri yakalayabileceğini ve hayatta kalmayı uzatabileceğini öne sürüyor. Penn Working Dog Center’ın kanser tespit programı, köpeklere yumurtalık kanseri hastalarından bağışlanan doku ve kan numuneleri üzerine uyarım yapacakları konusunda eğitim vermektedir. Araştırmacılar, köpeklerin tanımladığı kokuyu ayırt etmeyi ve kanserleri daha önce tarayacak bir elektronik sensör geliştirmeyi umuyorlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir